Sakarya Mahallesi Adını Nereden Almıştır?


Kahramanmaraş’ın Dulkadiroğlu İlçesinde yer alan Sakarya Mahallesi hakkında merak edilenler
Dulkadir beylerinin ikamet ettiği Maraş’ın en eski mahallelerindendir. Eski ismi Alemlü’dür. Dulkadir Beyliği aile mensupları bu mahallede ikamet eder. Bu dönemde şehrin yönetimi de buradan yapılır. Zamanla Alemli diye de anılmıştır. Mahallenin doğu kısmında yer alan Çomaklı da zamanla bu mahalleye dâhil edilmiştir. Cumhuriyet döneminde ismi Sakarya Mahallesi olarak değiştirilmiştir.
Mevcut haliyle doğusunda Duraklı Mahallesi, batısında İsadivanlı Mahallesi, güneyinde ise Şeyh Adil Mahallesi yer almaktadır. Bey Camii, Çınarlı Camii, Turan İlköğretim Okulu ve 5 Nisan İlköğretim Okulu mahalle sınırları içerisinde bulunmaktadır.
Mahalleye isim olan Sakarya, bir ilimizin ismi olduğu gibi bir nehrimizin de ismidir. Ama en çok Sakarya Meydan Muharabesi ile adını duyurmuştur. Sakarya Meydan Muhaberesi Atatürk tarafından çok büyük ve kanlı savaş anlamına gelen Melhame-i Kübra ifadesi ile anılmıştır.
Sakarya Meydan Muharebesi, Anadolu Türk tarihinin en önemli savaşlarından biridir. Yunan General Papulas tarafından Yunan ordularına Ankara’ya harekat emri verilmişi. Savaşı Yunan tarafı kazanırsa TBMM, Sevr Antlaşması’nı kabul etmek durumunda kalacaktı. Öte yandan yirmi dört tümen Rus askeri Kafkaslarda bu savaşın sonucunu beklemekteydi. Savaşı Türklerin kaybetmesi halinde Sevr hızlı bir şekilde uygulamaya geçirilecekti.
TBMM Ordusu, Kütahya-Eskişehir Muharabelerindeki yenilgisinden sonra kritik bir duruma düşmüştü. Cepheye gelerek durumu yerinde gören TBMM Reisi Mustafa Kemal Paşa ile İcra Vekilleri Heyeti Reisi Fevzi Paşa, Batı Cephesi birliklerinin Yunan ordusuyla arada büyük bir mesafe bırakılarak Sakarya Nehri’nin doğusu’na çekilmesine ve savunmayı bu hafta devam ettirmesine karar verdiler.
Mustafa Kemal Paşa, “Hatt-ı müdafaa yoktur; sath-ı müdafaa vardır. O satuh bütün vatandır” emrini vererek muharebeyi geniş bir alana yaydı. Böylece Yunan kuvvetleri de karargahlarından uzaklaşıp bölünmüş olacaktı.
22 Temmuz 1921’de Sakarya Nehri doğusuna çekilmeye başlayan TBMM ordusu, güneyden kuzeye 5’nci Süvari Kolordusu (Çal Dağı güneyinde), 12, 1, 2, 3, 4, Gruplar ve Mürettep Kolordu 1 nci hatta olacak şekilde tertiplendi.
13 Eylül’e kadar Sakarya Nehri’nin doğusunda tek Yunan askeri kalmadı. Sakarya’dan çekilen Yunan ordusu, Eskişehir-Afyon’un doğu hattına kadar çekilerek, bu bölgede savunma için tertiplenmeye başladı.
Çekilen Yunan Ordusunu takip amacıyla harekata 13 Eylül 1921 itibariyle süvari tümenleri ve bazı piyade tümenleri ile devam edildi. Yine 13 Eylül 1921’de Grup Komutanlıkları lağvedilerek Batı Cephesine Bağlı 1, 2, 3, 4, 5. Kolordular ve Kolordu Seviyesinde Kocaeli Grup Komutanlıkları kuruldu. Savaş, 22 gün ve gece sürmüş, 100 km uzunluğunda bir alanda cereyan etmiştir. Yunanlılar Ankara’nın 50 km kadar yakınından geri çekilmişlerdir.
Yunan ordusu geri çekilirken Türklerin kullanabileceği hiçbir şey bırakmamak için özen göstermiştir. Demiryollarını ve köprüleri havaya uçurmuş ve birçok köyü yakmıştır.
TBMM Ordusu bu savaşta çok subay kaybetti. Ölü sayısı 5.700, yaralı 17.700, tutsak 415 idi. 9.alay komutanı öldü. Yaralılar, Ankara’da hastaneler yetmeyince Çankırı’ya yaya olarak gönderildi. Yunan ordusunun kaybı daha ağır idi. Subay ve er 15.000 ölü verdiler. Yaralı sayısı 25.000 kadardı. Yaklaşık olarak ordularının üçte birini kaybettiler.
Savaşın ardından albay Fahrettin Altay, albay Kazım Fikri Özalp, albay Mehmet Selahattin Adil ve albay Mehmet Rüştü Sakarya, mirliva (Tuğğeneral)liğe terfi etmişlerdir. Mustafa Kemal’e ise TBMM tarafından mareşallik rütbesi ve Gazi unvanı verilmiştir.
Sakarya Savaşı, Türk tarihinde bir dönüm noktasıdır.
Maraş’ın kurtuluşunun hemen akabinde Maraş’a gelen ve Maraş’ta oluşturulan Akıncı Birbirlikleriyle Sakarya Meydan Muharebesine katılan Selahaddin Adil Paşa’nın komutasında savaşan bir çok Maraşlı da vardı. Bunların çoğu şehit olurken yaralı olarak döne gaziler de oldu.
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.