Piri Reis Mahallesi Adını Nereden Almıştır?


Kahramanmaraş’ın Onikişubat İlçesinde yer alan Piri Reis hakkında merak edilenler
Belediye Meclisi’nin 08.03.2000 tarihli oturumunda alınan 1/11 sayılı kararla bazı mahalle sınırlarının değiştirilmesi ve yeni mahalleler oluşturulmasına kararlar verilmiştir. Bu kararla Sümbüllü Mahallesi’nden bölünen kısıma Piri Reis mahallesi ismi verildi. Mahallenin güney sınırının Av. Mehmet Ali Kısakürek Caddesi, batı sınırının Av. Mehmet Ali Kısakürek Caddesi, batı sınırının Sümbüllü Deresi, doğu sınırının Çaykara Sokakla başlayıp Süngü Sokakla batıya doğru devam edip Çelikhan Sokak’ın devamı gibi gözüken sokakla birleşmesi kabul edildi.
Mevcut durumuyla kuzeyinde Şehit Abdullah Çavuş Mahallesi ve Akif İnan Mahallesi, doğusunda Abdülhamid Han Mahallesi ve Sümbüllü Mahallesi, güneyinde Oruç Reis Mahallesi, batısında Haydar bey mahallesi yer almaktadır. Kaynar Camii, Bertizevleri Camii ve Piri reis İlköğretim okulu mahalle sınırları içerisinde bulunmaktadır.
Mahalleye ismi verilen Piri Reis, Osmanlı denizcisi olup asıl ismi, Ahmet Muhiddin Piri, Ahmet ibn-i el-Haç Mehmet El Karamani’dir. Doğum tarihi kesin olmamakla birlikte 1465-70 olarak kabul edilmektedir. Amerika’yı gösteren Dünya haritaları ve Kitab-ı Bahriye adlı denizcilik kitabıyla tanınmıştır.
Piri Reis eşsiz bir kartograf ve deniz bilimleri üstadı olmasının yanı sıra, Osmanlı deniz tarihinde izler bırakmış bir kaptanıdır da.
Karamanlı bir ailenin çocuğu olan Ahmet Muhiddin Piri’nin ailesi Karamanoğulları’nın Osmanlı Devleti’ne katıldığı Fatih Sultan Mehmet devrinde padişahın emri ile İstanbul’a göç ettirilen ailelerdendir. Aile bir süre İstanbul’da yaşamış, sonra Gelibolu’ya göç etmiştir. Piri Reis’in babası Karamanlı Hacı Mehmet, amcası ise ünlü denizci Kemal Reis’tir. Piri reis denizciliğe amcası Kemal Reis’in yanında başlar. 1487-1493 yılları arasında birlikte Akdeniz’de korsanlık yaparlar.; Sicilya, Korsika, Sardunya ve Fransa kıyılarına yapılan akınlara katılırlar.
Endülüs’te Müslümanların hakimiyetindeki son şehir olan Gırnata’da katliama uğrayan Müslümanlar 1486’da Osmanlı Devleti’nden yardım isteyince o yıllarda deniz aşırı sefere çıkacak donanması bulunmayan Osmanlı Devleti, Kemal Reis’i Osmanlı Bayrağı altında İspanya’ya gönderir. Bu sefere katılan Piri Reis, amcası ile birlikte Müslümanları İspanya’dan Kuzey Afrika’ya taşır. Venedik üzerine sefer hazırlığına girişen 2. Beyazit’in Akdeniz’de korsanlık yapan denizcileri Osmanlı donanmasına katılmaya çağırması üzerine 1494’te amcası ile birlikte İstanbul’da padişahın huzuruna çıkar ve birlikte donanmanın resmi hizmetine girerler. Piri Reis, Osmanlı Donanması’nın cenedik donanmasına karşı sağlamaya çalıştığı deniz kontrolü mücadelesinde Osmanlı Donanmasında gemi komutanı olarak yer alır, böylece ilk kez savaş kaptanı olur. Yaptığı Başarılı savaşların sonucunda Venedikliler barış isterler ve iki devlet arasında bir barış anlaşması yapılır.
1495-1510 yıllarında İnebahtı, Moton, Koron, Navarin, Midilli, Rodos gibi deniz seferinde görev alır. Akdeniz’de yaptığı seyirler sırasında gördüğü yerleri ve yaşadığı olayları, daha sonra Kitab-ı Bahriye adıyla dünya denizciliğinin de ilk kılavuz kitabı olma özelliğini taşıyacak olan kitabının taslağı olarak kaydeder.
1511’de amcasının bir deniz kazasında ölümünden sonra Gelibolu’ya yerleşir. Barbaros Kardeşler’ in idaresi altındaki donanmada halaoğlu Muhiddin Reis ile Akdeniz’de bazı seferlere çıksa da daha çok Gelibolu’da kalıp haritaları ve kitabı üzerinde çalışır. Korsanlık yaptığı yıllarda ele geçirdiği kimisi Kristof Kolomb’a, kimisi başka korsanlara ait haritaları vardır. Bu haritalardan ve kendi gözlemlerinden yararlanarak 1513 tarihli ilk dünya haritasını çizer. Atlas Okyanusu, İber Yarımadası, Afrikanın batısı ile yeni dünya Amerikanın doğu kıyılarını kapsayan üçte birlik parça, bu haritanın günümüzde elde bulunan bölümüdür. Bu haritayı dünya dünya ölçeğinde önemli kılan, günümüze ulaşmamış olan Kristof Kolomb’un Amerika haritasındaki bilgileri içeriyor olması rivayetidir.
1533 yılında Barbaros Hayrettin Paşa kaptan-ı derya olunca Piri Reis de Derya Sancak Beyi (Tümamiral) ünvanı aldı. Barbaros’un 1546’da ölümünün ardından Mısır Kaptanlığı (Hint Denizleri Kaptanlığı da denilirdi) yaptı. Umman Denizi, Kızıl Deniz ve Basra Körfezi’ndeki deniz görevlerinde yaşlandı. Osmanlı donanmasında yaptığı son görev idamıyla sonuçlanan Mısır Kaptanlığı oldu.
Mısır Kaptanı Piri Reis 1552’de Umman ve Basra üzerine 30 gemiyle çıktığı seferde, Hürmüz Kalesi’ni kuşatmıştı. Portekizlilerden aldığı haraç karşılığı kuşatmayı kaldırdı ve donanmasıyla Basra’ya döndü. Tamire muhtaç donanmayı orada bırakıp ganimet yüklü üç gemi ile Mısır’a döndü. Tamire muhtaç donanmayı orada bırakıp ganimet yüklü üç Basra’da bırakması kusur sayıldığı için Mısır’da hapsedildi. Basra valisi Kubat Paşa’ya ganimetten istediği haracı vermemesi, Mısır Beylerbeyi Mehmet Paşa’nın politik hırsı yüzünden hakkında padişahı olumsuz rapor verildi ve dönemin padişahı Kanuni Sultan Süleyman’ın fermanı üzerine 1554’te boynu vurularak idam edildi. İdam edildiğinde 80 yaşının üzerinde olan Piri Reis’in mal varlığına devletçe el konuldu.
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.